Dlaczego rozmowa przez Wi-Fi brzmi raz świetnie, a raz fatalnie
Rozmowa przez Wi-Fi ma jedną cechę, która zaskakuje: potrafi być gorsza na bardzo szybkim łączu niż na wolnym. Nie ma w tym sprzeczności. Głos nie potrzebuje dużej przepustowości — potrzebuje jej równomiernie, bez przerw i bez skoków. Kiedy strumień dźwięku dociera nierówno, mózg słyszy to natychmiast, choć licznik prędkości pokazuje wynik, którym można się chwalić.
Głos nie potrzebuje szybkiego łącza, tylko równego
Na jakość rozmowy pracują trzy zjawiska. Opóźnienie decyduje o tym, czy nie wchodzicie sobie w słowo. Nierówność odstępów między porcjami dźwięku sprawia, że głos brzmi „poszarpanie". Zgubione porcje dźwięku dają dziury, kliknięcia i wrażenie, że rozmówca połknął sylabę.
Wszystkie trzy powstają zwykle w tym samym miejscu: między telefonem a routerem, albo na wyjściu z domu do internetu, w chwili gdy łącze jest czymś zajęte. Dużo rzadziej odpowiada za nie sam operator, choć to jego najłatwiej obwinić.
Dlatego szukanie poprawy zaczyna się od własnej sieci, a nie od reklamacji. Kolejność ma znaczenie, bo pierwsze kroki nic nie kosztują.
Gdzie stoi router
Najtańsza poprawa jakości to przestawienie routera i nie ma w tym żartu. Urządzenie schowane w szafce w przedpokoju, wciśnięte za telewizor albo postawione na podłodze za kanapą traci część mocy zanim sygnał w ogóle ruszy w drogę.
Fala radiowa najgorzej znosi metal, wodę i mokry beton. Lodówka, akwarium, blacha szafy, żelbetowy słup, ściana z siatką pod tynkiem — to realne przeszkody, a nie teoria. Ocieplenie z warstwą aluminiową i szyby z powłoką odbijającą też zatrzymują sygnał, przy okazji tłumiąc ten z masztu.
Router najlepiej pracuje ustawiony wysoko, otwarcie, mniej więcej pośrodku tej części mieszkania, w której naprawdę używasz telefonu. Nawet przesunięcie o metr, z szafki na półkę, potrafi zmienić jakość rozmów w najdalszym pokoju.
Dwa pasma, dwa kompromisy
Domowe sieci pracują zwykle w dwóch pasmach. Pasmo 2,4 GHz sięga dalej i lepiej przechodzi przez ściany, ale jest ciasne i zatłoczone: siedzą w nim sieci sąsiadów i sporo sprzętu domowego. Pasmo 5 GHz jest pojemniejsze i mniej zakłócone, za to szybciej gaśnie za przeszkodami.
Dla rozmów zwykle lepiej wypada 5 GHz w pokoju z routerem i 2,4 GHz dalej od niego. Jeśli twój router rozgłasza obie sieci pod jedną nazwą, telefon wybiera sam i najczęściej wybiera rozsądnie; jeśli pod dwiema nazwami — możesz sprawdzić różnicę, łącząc się ręcznie raz z jedną, raz z drugą i dzwoniąc do kogoś na próbę.
Warto też wiedzieć, że w paśmie 2,4 GHz pracują między innymi kuchenki mikrofalowe i część sprzętu bezprzewodowego. Jeśli rozmowa rwie się zawsze o tej samej porze albo zawsze w kuchni, to trop, a nie przypadek.
Piwnica, garaż i inne miejsca za grubą ścianą
Piwnica jest przypadkiem szczególnym, bo łączy dwie niedogodności naraz: sygnał z masztu prawie tam nie dociera, a sygnał z routera stojącego piętro wyżej musi przejść przez strop. Rezultat bywa taki, że telefon pokazuje Wi-Fi, ale rozmowa się nie klei — połączenie jest, tylko wątłe.
Najskuteczniejsze rozwiązanie jest też najbardziej pracochłonne: doprowadzić do tego miejsca kabel i postawić tam drugi punkt dostępowy. Sygnał podany kablem nie traci nic po drodze, a dopiero na miejscu zamienia się w falę.
Wzmacniacze i zestawy złożone z kilku punktów rozwiązują sprawę bez kucia ścian, ale mają swoją cenę: urządzenie, które odbiera sygnał w powietrzu i wysyła go dalej, dziedziczy wszystkie słabości tego, co odebrało. Ustawione w połowie drogi, jeszcze w dobrym zasięgu, potrafi pomóc. Ustawione już w słabym miejscu — powiela słaby sygnał i daje złudzenie pokrycia.
Przy zestawach z kilku punktów przydaje się jedna nazwa sieci dla wszystkich. Telefon przechodzi wtedy między nimi sam. Przy dwóch osobnych nazwach zdarza się, że urządzenie trzyma się do końca punktu, od którego właśnie odszedłeś, i rozmowa cierpi, choć drugi nadajnik jest tuż obok.
Kiedy rozmowa rwie się mimo pełnego Wi-Fi
Zajrzyj najpierw na to, co dzieje się na łączu. Wysyłanie dużych plików, kopia zapasowa do chmury, kamery przesyłające obraz na zewnątrz, aktualizacje konsoli i komputerów — wszystko to zajmuje przede wszystkim kierunek „od ciebie", a właśnie w tym kierunku telefon wysyła twój głos. W wielu domach droga do internetu jest w tę stronę wyraźnie węższa niż w drugą i to ona pęka pierwsza.
Drugi trop to liczba i wiek urządzeń w sieci. Stary sprzęt bezprzewodowy potrafi zajmować czas nadawania nieproporcjonalnie do tego, co przesyła, spowalniając całą resztę.
Trzeci to sąsiedzi. W bloku w paśmie 2,4 GHz widać zwykle kilkanaście sieci naraz. Jeżeli twój router pozwala wybrać kanał ręcznie i wieczorami robi się nieznośnie, zmiana kanału bywa najprostszą poprawką — ale rób to na własnym routerze i zapisz, jak było wcześniej.
Wyjście z domu w trakcie rozmowy
Przejście z Wi-Fi na sieć komórkową w trakcie połączenia to moment, w którym najczęściej słychać kłopot. Telefon musi rozpoznać, że jedna droga się kończy, i przekazać rozmowę do drugiej — a to udaje się gładko tylko wtedy, gdy w nowym miejscu jest z czego korzystać.
Jeśli rozmowa regularnie urywa się przy drzwiach, spróbuj wychodzić z domu dopiero po chwili od zakończenia zdania albo świadomie wyłączać Wi-Fi, gdy wiesz, że zaraz wyjdziesz. To nie jest eleganckie, ale działa.
Ta sama mechanika działa w drugą stronę. Po powrocie do domu telefon nie zawsze przełącza rozmowę na Wi-Fi natychmiast; częściej robi to przy następnym połączeniu.
Sieci, których nie kontrolujesz
W pracy, w hotelu i w lokalu obowiązują cudze reguły. Sieci gościnne bywają skonfigurowane tak, żeby przepuszczać wyłącznie zwykłe przeglądanie stron, a wszystko inne blokować. Sieci ze stroną logowania wymagają kliknięcia w przeglądarce, zanim cokolwiek zadziała.
Nie próbuj ich zmieniać ani obchodzić. Jeżeli rozmowy nie działają w cudzej sieci, właściwym krokiem jest pytanie do osoby, która nią zarządza — albo po prostu skorzystanie z sieci komórkowej.
Osobny przypadek to połączenia szyfrowane typu VPN i nietypowe ustawienia nazw domenowych w telefonie. Bywa, że przeszkadzają tej funkcji. Jeśli używasz takich narzędzi, wyłącz je na czas próby i sprawdź, czy to one.
Kolejność, w jakiej warto szukać
Zacznij od miejsca routera i od tego, czy stoi otwarcie. Potem sprawdź, w którym paśmie jest telefon i czy w drugim jest lepiej. Następnie wyłącz na chwilę to, co obciąża łącze w kierunku wysyłania, i powtórz rozmowę próbną. Dopiero potem myśl o dodatkowym punkcie dostępowym, najlepiej podpiętym kablem.
Na końcu tej listy jest reklamacja u dostawcy internetu — i wtedy warto mieć zapisane, co już sprawdziłeś: gdzie stoi router, w którym paśmie był telefon, o jakiej porze rwało się najbardziej. Taka notatka skraca rozmowę o połowę.
Jeśli po tych krokach rozmowy dalej są gorsze niż przez sieć komórkową, wróć na chwilę do ustawień i sprawdź preferencję sieci — bywa, że najlepszym rozwiązaniem w konkretnym mieszkaniu jest zostawienie funkcji włączonej, ale z pierwszeństwem dla masztu: /wlaczenie-i-sprawdzenie/.